Otomasyon5 dk okuma
E-ticaret otomasyonu örnekleri: sipariş, stok, sepet ve raporlama
Kısaca
E-ticaret otomasyonu; sipariş bildirimi, stok uyarısı, terk edilmiş sepet hatırlatması, fatura, CRM kaydı ve raporlama gibi tekrar eden işleri bir tetikleyiciyle kendiliğinden çalışan akışlara dönüştürmektir. Bu akışlar platformun kendi ayarlarıyla ya da n8n, Make ve Zapier gibi araçlarla kurulur. En mantıklı başlangıç, ekibin en çok vaktini alan tek bir işi otomatikleştirip sonucu ölçmektir.
E-ticaret otomasyonu, bir mağazanın gününü dolduran küçük ve tekrar eden işleri insansız çalışır hale getirir. Siparişi kontrol etmek, kargo numarasını müşteriye yazmak, stoğu güncellemek, faturayı kesmek, pazartesi raporunu hazırlamak: her biri birkaç dakika sürer ama günde elli siparişte ekibin yarım gününü yer ve her elle girişte bir hata ihtimali doğar. Aşağıda en sık kurulan akışları ve nereden başlamanın mantıklı olduğunu topladık.
E-ticaret otomasyonu nedir?
Her otomasyon akışı bir tetikleyici ve bir ya da birkaç eylemden oluşur. Tetikleyici akışı başlatan olaydır: “yeni sipariş geldi”, “ürünün stoğu 10'un altına düştü”. Eylem, o anda yapılacak iştir: “müşteriye e-posta gönder”, “satın almacıya mesaj at”.
Bu akışların bir kısmı e-ticaret platformunun kendi ayarlarında ya da uygulama mağazasındaki eklentilerle hazır gelir. Birden fazla sistemi birbirine bağlamanız gerektiğinde n8n, Make ya da Zapier gibi araçlar devreye girer; mağazayı e-posta, mesajlaşma, muhasebe, CRM, tablo ve kargo sistemlerine API'ler üzerinden bağlarlar.
Sipariş ve kargo bildirimleri
Sipariş bildirimleri otomasyona başlamanın en kolay yoludur; hem müşteri hem ekip tarafında kurulabilir.
- Müşteriye sipariş onayı, kargoya verildi ve teslim edildi bildirimleri
- Kargo takip numarasının sipariş kaydına ve müşteri mesajına otomatik eklenmesi
- Yeni siparişte ekibin mesajlaşma kanalına bildirim düşmesi
- Belli bir tutarı aşan ya da özel not içeren siparişlerin ayrıca işaretlenmesi
- Belirlenen sürede kargoya verilmeyen siparişler için ekibe hatırlatma
Bu tür sipariş ve teslimat bildirimleri, Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik'e göre önceden onay gerektirmez; şartı, mesajda herhangi bir ürün ya da kampanya tanıtılmamasıdır. “Kargonuz yolda, bu arada yeni sezona göz atın” cümlesi bildirimi ticari iletiye çevirir. Akışın ne kadar otomatik olabileceğini ise kargo firmanızın entegrasyonu belirler; anlaşmalı firmanın API'si ya da platformunuzla hazır bağlantısı olup olmadığını sorun.
Stok uyarıları ve stok senkronizasyonu
Stokta olmayan ürünün satılması ya da çok satan ürünün fark edilmeden bitmesi en can sıkıcı sorunlardandır. Otomasyonla kurulabilecek akışlar:
- Stok belirlediğiniz eşiğin altına düştüğünde satın alma sorumlusuna bildirim
- Haftalık stok durumu ve tükenmek üzere olan ürünlerin listesi
- Hem kendi sitenizde hem pazaryerlerinde satıyorsanız stok adetlerinin kanallar arasında eşitlenmesi
- Ürün yeniden stoğa girdiğinde, haber verilmesini isteyen müşterilere bildirim
Terk edilmiş sepet hatırlatmaları
Terk edilmiş sepet akışı, ürünü sepete ekleyip ödemeyi tamamlamadan çıkan kişiye belli bir süre sonra hatırlatma gönderir. Birçok platform bunu kendi içinde sunar; örneğin Shopify'da Messaging uygulamasındaki otomasyonla, kişi ödeme adımından çıktıktan ne kadar sonra e-posta gideceğini siz seçersiniz ve müşteri bu arada satın alırsa e-posta gönderilmez. Platformunuzda yoksa bir e-posta pazarlama aracıyla ya da otomasyon aracıyla kurulur.
- İlk hatırlatmada indirim yerine sepetteki ürünü, kargo ve iade koşullarını gösterin.
- Hatırlatma sayısını sınırlı tutun; üçüncü mesaj çoğu zaman rahatsız eder.
- Müşteri satın aldığında akışın kendiliğinden durduğunu test edin.
Sepet hatırlatması alıcıyı satın almaya özendirdiği için büyük ihtimalle ticari elektronik ileti sayılır. 6563 sayılı Kanun bu iletiler için önceden onay ister; yönetmelik de ileti gönderecek işletmenin İleti Yönetim Sistemi'ne (İYS) kaydolmasını, İYS'de onayı olmayan alıcıya ileti gönderilmemesini ve İYS dışında alınan onayların üç iş günü içinde sisteme işlenmesini şart koşar. Kendi akışınızın hangi tarafa düştüğünü hukuk danışmanınızla netleştirin.
Fatura ve muhasebe akışları
Her sipariş için faturayı elle kesmek hem vakit alır hem hata üretir. E-fatura ya da e-arşiv kullanan işletmeler, entegratörleri ya da muhasebe yazılımları API sunuyorsa şu akışları kurabilir:
- 01Sipariş ödendiğinde fatura taslağının otomatik oluşması
- 02Faturanın müşteriye e-postayla gitmesi ve sipariş kaydına eklenmesi
- 03İade ya da iptalde ilgili belgenin hazırlanması için muhasebeye bildirim
- 04Günlük ya da haftalık satış özetinin muhasebe ekibine iletilmesi
Hangi belgeyi, ne zaman ve hangi bilgilerle düzenleyeceğiniz işletmenizin durumuna göre değişir. Bunu mali müşavirinizle netleştirmeden akışı kurmayın; otomasyon yalnızca ona verdiğiniz kuralı uygular.
CRM ve müşteri takibi
Müşteri bilgisi yalnızca e-ticaret panelinde durursa kimin ne zaman ne aldığını görmek ve doğru anda doğru mesajı göndermek zorlaşır. CRM entegrasyonuyla:
- Her yeni müşteri ve sipariş CRM'e otomatik kaydedilir.
- Müşteriler sipariş geçmişine göre etiketlenir: ilk kez alan, tekrar alan, uzun süredir gelmeyen.
- Toptan satış ya da iş birliği formundan gelen talepler satış ekibine atanır.
- Destek talepleri müşteri kaydıyla eşleşir.
Müşteri verisini bir sistemden diğerine taşıdığınızda 6698 sayılı KVKK'ya uymanız gerekir. Hangi verinin hangi amaçla nerede tutulduğunu kayda geçirin. Kullandığınız araç veriyi yurt dışındaki sunucularda işliyorsa bu bir yurt dışı aktarımdır ve 2024'te değişen 9. maddeye göre ayrıca değerlendirilmelidir; aydınlatma metninizin bunu kapsayıp kapsamadığını hukuk danışmanınızla kontrol edin.
Raporlama
Satış, reklam ve stok verisini her hafta farklı panellerden toplayıp tabloya yapıştırmak, otomasyonun en kolay kaldırdığı işlerden biridir. Araç belirli aralıklarla veriyi çekip tabloya ya da raporlama aracına yazar, özeti e-postayla veya mesajla gönderir.
- Günlük satış özeti: sipariş sayısı, ciro, en çok satanlar
- Haftalık kanal karşılaştırması: kendi siteniz ve pazaryerleri
- Reklam harcaması ile satışların aynı tabloda izlenmesi
- İadesi yüksek ürünlerin listesi
Nereden başlamalı?
İlk adım, tek bir işi seçmektir. Her şeyi aynı anda otomatikleştirmeye çalışmak kontrolü zor, kırılgan bir sistem doğurur. Bir hafta boyunca ekibin tekrar eden işlerini ve harcanan süreyi not edin; en çok zaman alan ya da en sık hata yapılan işten başlayın.
- 01Akışı önce kâğıtta çizin: tetikleyici ne, adımlar ne, hata olursa ne olacak?
- 02Platformunuzun kendi özelliklerine bakın; hazır bir ayar işi görüyorsa ek araç kurmayın.
- 03Ek araç gerekiyorsa ihtiyacınıza ve teknik imkânınıza göre n8n, Make ya da Zapier'dan birini seçin.
- 04Akışı test verisiyle deneyin, sonra canlıya alın.
- 05Hata bildirimlerini açın ve akışı kimin izleyeceğini belirleyin.
- 06Akışları ve kullanılan hesapları belgeleyin.
Araçların özellik ve fiyatları sık değiştiği için güncel bilgiyi resmi sayfalarından alın. Cespartner bu akışları sizin hesaplarınızda kurup belgeleriyle teslim edebilir; kapsam, takvim ve ücret işe başlamadan yazılı olarak netleşir.
Merak
edilenler.
E-ticaret otomasyonu için yazılım bilmek gerekir mi?
Basit akışlar için genellikle hayır; Zapier ve Make görsel arayüzle çalışır. Karmaşık veri dönüşümleri, özel API bağlantıları ya da kendi sunucunuzda çalışan sistemler teknik bilgi ister.
Hangi otomasyonla başlamalıyım?
Ekibin en çok vaktini alan ya da en sık hata yapılan tekrarlı işle. Çoğu mağazada bu, sipariş bildirimleri, stok uyarıları ya da haftalık rapordur.
Otomasyon hata yaparsa ne olur?
Bu yüzden kurulumda hata bildirimleri açılmalı ve akışı izleyecek bir kişi belirlenmelidir. Fatura gibi kritik işlerde ilk haftalarda sonuçları elle kontrol etmek güvenlidir.
Terk edilmiş sepet e-postası için izin gerekir mi?
Satın almaya özendiren bir hatırlatma büyük ihtimalle ticari elektronik ileti sayılır ve önceden onay ile İYS kaydı gerektirir. Saf sipariş ve teslimat bildirimleri ise tanıtım içermedikçe onaydan muaftır.